ایرانگردیشهر هامشهد

معرفی موزه مردم شناسی و حمام مهدی قلی بیک یکی از جاهای دیدنی مشهد

معرفی موزه مردم شناسی و حمام مهدی قلی بیک یکی از جاهای دیدنی مشهد
۵ (۱۰۰%) ۸ votes

حتماً تا به حال وصف حمام‌های قدیمی‌ و بزرگ ایرانی چون حمام گنجعلی‌خان کرمان و یا حمام فین کاشان را شنیده اید اما این بار حمام کمتر شناخته شده ای‌ را معرفی می‌کنیم که اتفاقاً یکی از قدیمی‌ترین‌ و بزرگ‌‌ترین حمام‌های ایرانی‌هاست و البته کمتر کسی آن را می‌شناسد. با مجله گردشگری سفر خوب همراه شوید.

موزه مردم شناسی و حمام مهدی قلی بیک

این بنا مربوط به دوره صفویه است و در مشهد، ابتدای بازار بزرگ، جنب مسجد شاه واقع شده و این اثر در تاریخ ۵ اردیبهشت ۱۳۵۶ با شمارهٔ ثبت ۱۳۷۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

موزه مردم شناسی و حمام مهدی قلی بیک
موزه مردم شناسی و حمام مهدی قلی بیک

مهدی قلی بیک یکی از امیران ترک خراسان و همچنین از سران لشکری و سیاسی شاه عباس صفوی بوده که البته منصب میرآخور – رئیس اصطبل شاهی- را نیز به عهده داشته است.

بنا به منصب‌های مهدی قلی بیک و وقف‌های به جا مانده از او می‌توان فهمید که وضعیت مالی بسیار مناسبی داشته است. از کارها و دلاوری‌ها او می‌توان به منصب فرمانده تقنگچی‌های خراسان اشاره کرد که در جنگ میان ایران و عثمانی بر عهده مهدی قلی بیک قرار داشت.

گفته می‌شود این امیر خراسانی در اوایل شعبان ۱۰۲۷ در قزوین از دنیا رفت که پس از فوتش، جسدش را به مشهد منتقل کرده و در حرم مطهر امام رضا علیه السلام دفن کردند.

این بنا وقف آستان قدس رضوی گردید که پس از مرمت و بازسازی در سال ۱۳۸۵ش به موزه مردم شناسی تغییر کاربری داد. در این موزه اشیایی از قبیل لوازم مورد نیاز در حمام‌های قدیمی، انواع سماورهای ذغالی، قندیل، ظروف مختلف، آبخوری، بخش نمایشگاه عکس قدیم و مردم شناسی به نمایش درآمده است.

موزه مردم شناسی و حمام مهدی قلی بیک
موزه مردم شناسی و حمام مهدی قلی بیک

حمام مهدی قلی بیک، موزه مردم شناسی مشهد که دیوارها و نقاشی‌های جالب توجهش انگشت به دهانت می‌کند و تصورش را هم نمی‌کنی قرار است چنین نقوشی را بر سقف یک بنا، آن هم یک حمام قدیمی‌ببینی‌. این حمام یکی از حمام‌های معروف مشهد در زمان شاه عباس صفوی است که معماری خارق العاده آن حکایت از شکوه و عظمت معماری اصیل ایرانی دارد.

این حمام در کنار مسجد قرار دارد و سال ها هم نام همین مسجد بود اما امروز، همه آن را به نام مسجد محمد قلی بیک می شناسند. تا همین چند سال قبل مردم برای حمام کردن به این حمام عمومی می رفتند اما بعد از مدتی دیگر استفاده ای از آن نشد تا اینکه در سال ۱۳۸۵ پس از مرمت و بازسازی به موزه تبدیل شد.

موزه مردم شناسی و حمام مهدی قلی بیک
موزه مردم شناسی و حمام مهدی قلی بیک

به طور کلی در ساخت حمام مهدی قلی بیک از مواد و مصالحی چون ساروج، آهک، فلز، سنگ، شیشه و کاشی استفاده شده اما اسکلت اصلی بنا از جنس آجر است. این حمام در مجموع از ۷ بخش تشکیل شده که هر کدام کارآیی متفاوتی دارند.

چاله حوض

چاله حوض جایی بود که مردم بعد از حمام برای آبتنی استفاده می کردند، این چاله حوض نسبت به حمام های دیگر بزرگ تر است. در ساخت این قسمت از حمام آنقدر به جزئیات توجه شده که با وجود ساده بودن، شکوه معماری ایران را نشان می دهد.

آتشخانه

آتشخانه منبعی برای گرم نگهداشتن حمام بود. این قسمت از حمام در پشت خزینه قرار دارد و از آنجا کف و دیوارهای حمام گرم می شد.

سربینه

در سربینه نقاشی و کاشی های رنگی می بینید. این قسمت ساروج بری و گچ بری های ۲۸ لایه داردکه ۱۳ لایه از آن ها نقاشی های زیبا دارد. قوس های این قسمت از حمام از نوع پنج و هفت شاخ بزی است که از سبک معماری اصفهان الهام گرفته است. در این قسمت ۴ صفه هست که از ۳ تای آن ها به عنوان رختکن استفاده می شد و یک صفه هم شاه نشین بود.

موزه مردم شناسی و حمام مهدی قلی بیک
موزه مردم شناسی و حمام مهدی قلی بیک
هشتی یا میاندر

برای اینکه از سربینه به گرمخانه بروید باید از هشتی بگذرید. در این هشتی، حوض کوچکی می بینید که افراد بعد از بیرون آمدن از گرمخانه پای خود را در آنجا شسته و به سربینه می رفتند.

گرمخانه

بعد از اینکه از هشتی گذشتید وارد گرمخانه می شود که محل اصلی شست و شو و استحمام بود. در وسط این گرمخانه ی مربع شکل ۴ ستون هست و بر روی آن سقفی گنبدی شکل قرار گرفته است. در اطراف این گرخانه سه غرفه می بینید که فضایی برای نشستن و حمام کردن بود.

برچسب ها
نمایش بیشتر

اسماعیل رزم آرا

اسماعیل رزم آرا هستم علاقه مند به دنیای اینترنت و طراحی وب و همچنین راه اندازی سایت های اینترنتی در زمینه های مختلف

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

همچنین ببینید

بستن