ایرانگردیدرگزشهر ها

محوطه باستانی بندیان شکوه باستانی دوران ساسانیان

محوطه باستانی بندیان مربوط به دوره ساسانیان است و در شمال غرب شهرستان درگز واقع شده و این اثر در تاریخ ۲۴ بهمن ۱۳۷۵ با شمارهٔ ثبت ۱۸۴۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

محوطه باستانی بندیان شکوه باستانی دوران ساسانیان
۵ (۱۰۰%) ۵ votes

محوطه باستانی بندیان مربوط به دوره ساسانیان است و در شمال غرب شهرستان درگز واقع شده و این اثر در تاریخ ۲۴ بهمن ۱۳۷۵ با شمارهٔ ثبت ۱۸۴۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.  همچنین معاون میراث فرهنگی اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان خراسان رضوی از قرار گرفتن محوطه باستانی بندیان درگز در فهرست موقت ثبت جهانی یونسکو خبر داد و گفت: پایگاه پژوهشی محوطه باستانی بندیان در شهرستان درگز احداث خواهد شد.

محوطه باستانی بندیانمحوطه باستانی بندیان در شهرستان درگز در استان خراسان رضوی ایران قرار دارد و شامل بزرگ‌ترین گچ‌بری یافت شده از دوران ساسانی است. این محوطه در سال ۱۳۶۹ در اثر کارهای تسطیح اراضی کشاورزی کشف شد و از سال ۱۳۷۳ تاکنون در دست حفاری و بررسی باستان‌شناسی است.

سایت موزه باستان شناسی بندیان که هم اکنون در سه کیلومتری شمال شهر درگز و در مجاور تپه باستانی «یاریم تپه» در محل محوطه باستانی بندیان احداث گردیده حکایت از وجود ابنیه‌ای مهم در این مکان دارد. مهمترین بخش کاوش‌های صورت گرفته در این منطقه به سرپرستی دکتر مهدی رهبر در سال ۱۳۷۳ حکایت از وجود تالارهای مرکزی به طول ۲۵/۱۰ و عرض ۶۰/۸۸ متر و فضاهای وابسته به آن دارد که در زمان رونق بنا به باغ یا حیاطی وسیع منتهی می‌گردید آنچه پیرامون این تالار بر نمای دیوارها با ارتفاع حدود یک متر یا بیشتر مشاهده می‌شود نقوش نفیس گچبری شده زیبایی است که معرف موضوعات مذهبی، بزم و شکار، جنگ و پیروزی بر دشمن و … می‌باشد.

از دیگر بناهای مکشوفه در این محوطه می‌توان به بنای آتشدان و محراب، اتاق مخصوص نامه‌ها و مرسوله‌ها و برج خاموشی اشاره کرد. با کشف بنای برج خاموشی نظر محققان اروپایی در زمینه نحوه تدفین زردشتیان به کلی تغییر نمود. در حال حاضر محوطه تاریخی بندیان به همت سازمان میراث فرهنگی و گردشگری خراسان رضوی به اولین سایت موزهه گردشگری ایران تبدیل شده است. از آن جا که بندیان در مسیر جاده ابریشم قرار داشته تأثیرات متقابل تمدن‌های مختلف را می‌توان در آن مشاهدهه نمود. بر اساس کتیبه‌های مکشوفه که بر بدنه‌های دیوارهای گچی تالار نقر شده درگر فعلی همان دستگردی است که با مرو یک واحد سیاسی را تشکیل داده و مقر یکی از دژبانی‌های دوره ساسانی بوده است.

پادشاهان ساسانی در طول دوران حکومت خود با دو دشمن قدرتمند سرو کار داشته‌اند. در غرب با قدرت رومیان که با هدف گسترش سرزمین می‌جنگیدند و در شمال شرق با حمله و تهاجمات غارت گرانه هپتالی‌ها «هیاطله». حفظ مرزهای شمال شرقی برای پادشاهان ساسانی از اهمیت خاصی برخوردار بوده به همین دلیل اغلب شاهزادگان نامزد پادشاهی را به عنوان پادشاه محلی به این منطقه گسیل می‌داشتند.

حاصل تلاش گروه باستان‌شناسی در محوطه باستانی بندیان در محدوده‌ای به مساحت ۴ هکتار کشف بناهای مهمی است که تا کنون بخش کوچکی از آن در غالب یک نیایشگاه کوچک از زیر خاک خارج شده است. این بنا دارای تالاری با ابعاد ۵/۸در ۵/۱۰ متر می‌باشد که سقف آن بر چهار ستون گچی زیبا قرار گرفتهه است. در سمت شمال غربی تالار فضایی به ابعاد ۷/۱ در ۸/۲ متر عقب نشسته که به عنوان محراب عملکرد داشته است.

در داخل این محراب علاوه بر گچبری‌های بسیار زیبا، ۵۵ کتیبه به خط پهلوی ساسانی بر روی بدنه‌های دیوار گچی نقش گردید ه است. مضم. ن کتیبه‌ها حکم انتصاب شخصی بهه نام یزداد از طرف یک مقام عالی رتبه به نام ویدشاپور به دژبانی مرو و این دستگرد است. همچنین دور تا دور تالار گچبری‌هایی با صحنه‌های شکار،، جنگ پادشاهان ساسانی با پادشاهی هپتالی‌ها، صحنه‌های پیروزی در جنگ، صحنه‌ای مذهبی از آناهید الهه فراوانی و آب‌های روان و صحنه‌های معرفی شخصیت‌های مهم دوران ساسانی و صحنه‌های تاجبخشی و ضیافت را می‌توان دید.

در کنار محراب اتاق هدایا و نذورات قرار دارد. از داخل این اتاق تعدادی اثر مهر بر روی گلوله‌های رسی که حکم لاک و مهرهای امروزی را دارد به دست آمده است. این گلوله‌های گلی دارای اثر مهرهایی با نقوش اساطیری، حقیقی و نیز دارایخط پهلوی است.

در انتهای تالار دری به عرض ۲۵/۱ متر به راهرویی ارتباط پیدا می‌کند سپس به محوطه آتشکده‌ای با ابعاد ۴در ۴ وارد می‌شود که آتشدان زیبایی در ان قرار دارد که نیایش کنندگان در این تالار جمع شده و شاهد مراسم اجرایی موبد در کنار آتشدان می‌شده‌اند.

در شمال آتشکده آتق بزرگی که در سه طرف آن استودان‌های گچی به طول ۵/۱ تا ۶۵/۰ سانتی‌متر و عرض ۷/۰ سانتی‌متر قرار دارد ساخته شده که هر یک دارای دریچه‌ای بوده‌اند که احتمالاً با در چوبی بسته می‌شده است. بر روی استودان‌ها نقش‌های اساطیری گاو گیرفون، مار، عقرب و صحنه‌های شکار دیده می‌شود. در سمت شرق آتشکده اتاقی با برج مدور به عنوان برشنوم گاه یا محل تطهیر قرار داشته است.

این نیایشگاه به ظاهر در مجموعه‌ای از بناهای حکومتی قرار داشته. بر اساس مدارک نیایشگاه در زمان بهرام پنجم ۴۳۸/۴۲۰ میلادی بعد از جنگ با پادشاه هپتالی‌ها و کشتن او ساخته شده و در زمان پیروز پادشاه ساسانی که به دست هپتالی‌ها کشته شد و شمال خراسان مورد قتل و غارت قرار گرفت تخریب گردیده است. بعد از چند سال مجدداً بر روی خرابه‌های آن آثاری از دوره ساسانی به وجود آمده است.

برچسب ها
نمایش بیشتر

اسماعیل رزم آرا

اسماعیل رزم آرا هستم علاقه مند به دنیای اینترنت و طراحی وب و همچنین راه اندازی سایت های اینترنتی در زمینه های مختلف

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

همچنین ببینید

بستن
قالب وردپرس